Cupumanik Hastogino (cupu manik astagina)

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

CUPUMANIK HASTOGINO 

(cupumanik astagina)

" Temurune cupumanik astagina. .Bareng cupu iku kabuka, ing kono isine Hyang Tanpo Uno lan Tanpo Uni. .Panjenengane Hyang Tanpa Uno banjur jengkar soko kono, ngasrama, ing gunung Mahendra jejuluk Bethoro Wahyu Cokroningrat. .Dene garwane banjur ngasrama ing gunung Maliawan, sesilih
Bethari Pulungono wati. .Sing sopo kang biso tinedakan ing panjenengane, iku kang bakal kuwat nurunake ratu.

Yoiku rupane saloka jowo, sing kerep dadi tetembungan ing pewayangan purwo, 
medar kawruh sangkan dumadine bawono.
purwopodo arane
purwo iku awitan podo iku pandhegan
ateges papan palerenan kang sakawit
wiwitane saliro suci tumedhak 
kaserot ing doyoing bawono kawuwulan
salin rupo banjur kaaran jiwo
urip kang isih rupo cahyo
keratone kaaran purwopodo

Yoiku sing diarani Wahyu dening wong jowo
wah ateges akeh yu tegese nyowo
wahyu iku dadi sangkane jiwo
mung isih ono pulung andaru teluh
ugo liyo liyone sing banget akehe
dadi sangkan temuruning jiwo ing arcopodo
tambah akeh wuwulane sangsoyo kasare
hiyo dadi soyo kurang kamurniane
tegese murni iku suci
dene wahyu isih luwih suci tinimbang pulung

Nalikane jiwo jiwo ing bawono ngasmoro
nunggalno rosoing asmoro
ning kunu doyoe roso kang nunggal biso anarik 
sawenehe jiwo jiwo ing kaalusan
katarik kaserot miturut prabawaning asmoro
yen roso sing nunggal biso murni
hiyo wahyu sing katarik
yen kurang murni, hiyo pulung utowo andaru
koyo mangkunu sateruse nganti anyerot
bebakalan rupo jiwo jiwo kasatoan.

Dene cupu iku tegese wadah, manik iku sesotya, hasto iku wolu, gino iku hiyo guno.
wiwite wong kang ngarani mangkono dek kuno kunoe
hiyo pancen wus mumpuni, wus lebdo ing kawruh
dadi karepe iku bebadan kang arupo sesotya kang duweni wolung doyo utowo piguno
iku karepe nuduhno marang sangkane jiwo kang aran wahyu
hiyo iku kang aran Hyang Tanpo Uno Lan Tanpo Uni.

Rupane wolung doyo kang soko wahyu iku
kang tanpo luwe
kang tanpo turu
kang tanpo bungah
kang tanpo susah
kang tanpo soyah
kang tanpo loro
kang ora kademen
kang ora kepanasen
Ateges kang wus ucul soko wuwulane doyoing bawono
mulo iku sing biso dadi panguwating ratu ing bawono
mulo ono ning sarupane dongengan
cupumanik astagina iku sawijining pusoko
sing sakti mondroguno sing dadi rebutan
katurunake dening bethoro suryo.


Doyo Lan Kakuwatan

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SINAU KANG ARAN DOYO


Doyo lan kakuwatan

Kakuwatan iku uruping doyo, ora ono kakuwatan tanpo doyo
mung anane doyo ora mesti bareng anane kakuwatan
larasing doyo kalumpukake sangsaya mundhak gedhe
sing alus tuwin sing kasar mung kacek piguno bebayane
tlaten olehe golek golek anisihake alus kasare
prayogane kerep niteni ing saben dino lumakune
olah doyo ora katon lumantara ketoro
awit doyo soko njero kang katon ing njobo
ugo doyo soko njobo kang katon ing njero
ora ono bleger rupo tanpo ananing doyo
ora ono obah obahan tanpo ananing doyo
hiyo ora ono mongso tanpo doyo
sing ono njobo iku gether urip arane
sing ono njero iku uruping urip arane
doyo tunggal sangkane, dadi sapirang pirang parane

DOYO KASAR LAN DOYO ALUS

Wong mlaku wong lunggu wong meneng iku kabeh ngempakno doyo
sabendino saben jam saben menit sadetik detike manungso iku ora pegat pegat ngempakno doyo
ono sing ngempakake doyo kasar ono sing ngempakake doyo alus
ono sing kulino ngempakno doyoning roso alus yo ono sing kulino ngempakno roso kasar
dene parane doyo kang metu soko roso kasar iku amung pepetheng bebingung ugo apes
awit kerep diempakake sangsaya mundhak mundhak gede doyone kang mahanani lestarine
dadi ono ing salawase urip, manungso iku ngempakake doyoning uripe kanggo ngurip nguripi tetandurane
yoiku tetanduran roso ; kang wus thukul ono ing njero sanubarine manungso
sapirang pirang werna maceming roso iku wiji sing biso thukul gedhe menowo kulino diempakake
endi thukule sing gedhe yoiku doyo sing bakal ngaling ngalingi tethukulan liyane sing cilik cilik
mulane wong sing kulino susah iku biso lali yen bungah iku ono, amargo bungahe katutup dening susahe
awit roso kasar-roso alus-roso luwih alus-roso alusing alus iku duweni jagad dewe dewe
roso kasar yo akeh banget cacah jinise, sing alus y akeh macem wernane, roso luwih alus hiyo akeh maceme
dene roso alusing alus iku kaaran roso tunggal, roso murni kaaran sangkalpa....
mulane manungso iku biso dadi bethoro dadi brekasaaan dadi memedhi dadi gusti dadi lelembut
biso dadi mustikaning jagad hiyo biso dadi leletheking jagad
biso manjing ing jagad padhang nrawang biso manjing ing jagad petheng dedhet
biso manggon ing kaendran y biso manggon ing guruloka ugo kajaten.

KAHANANING DOYO

Endi doyo Endi urupe?
ing nalikane uwong iku rerasan babagan rasaning kawruh, 
rembukan prakara kang becik (migunani marang liyan)
ning kunu roso alus mecungul, duwe kakuwatan nglindih roso liyane..
iku sarupaning doyo alus sing sumebar ing sanubarine, kahanane padhang lan adem
dene sumebare doyo kasar iku kahanane petheng lan panas, mulo yoiku bebakalan kang dadi pengajake pegel lan luwe
bebakalan sing ndadikake apes lan lelaraning awak, mulo akeh wong loro amargo akeh bebingunge
yoiku sing marai lumakune getih ora runut lan ora selaras karo doyoing sanubarine.
sadengah roso sing kerep empane, kerep mecungule, kerep ditarik doyone saya lawas sangsaya mundhak gedhe dene wewatekan lan karaktere uwong iku manut marang pakulinane, hiyo endi doyo sing kerep diempakake yoiku sing dadi bleger uripe
wong sing kerep manggon ing panggonane wong becik, kerep kumpul wong becik, iku sabendinoe yo anggendheng roso kang becik
urupe/kumorone panggonan ning kunu yo becik (....)

Mulane perlu banget kanggone wong kang ngudi kawruh kabatosan iku kerep kekumpulan, sarasehan
pamrihe y anarik sing alus kang sumingit ono ing njero, nalikane sing alus wus mecungul nglindih sing kasar, ning kunu doyoning urip nguripi kang alus, yen mongso iku roso kasar nganti sudo dayane, wong sarasehan ora kroso pegel, ngantuk, luwe
amargo pegel ngantuk luwe iku empaning roso kasar.
awit soko iku wong ngudi kawruh kabatosan perlu kekumpulan kang pamrihe ;
ngumpulake doyoe uwong akeh sing wus podho akeh aluse, kadadekake siji, klumpuking doyo mau andadikake kakuwatan gedhe kang biso anarik, anggendheng jiwo jiwo liyane, iku rupaning kahanan edhi ing sajeroing kaalusan, kang dadi sandi keraton ; sing kakuwatane biso amiyak sakehing doyo kasar ing sakiwo tengene, hiyo miyak doyoing angkoro..
perlune ya kanggo nyirep doyoing angkoro 
amargo soko kuwate doyo angkoro, 
nganti manungso kangelan olehe biso uwal, kagubet soko njobo njero.

PIYANDEL (percoyo)

Iku hiyo rupaning roso sing nganakake doyo, 
iku yo rupaning kakuwatan sing biso gedhe yen kulino diempakake
amargo saben doyo iku biso mundhak mundhak 
ya biso sudho kakuwatane yen ora tau diuthik uthik, wekasan mati..
piyandele marang dirine dewe iku perlu banget diundhaki doyone
amargo tanpo ananing piyandele diri amung ono gethir kuwatir pasrah..
menowo kuwatire sing kerep mecungul piyandele sudho dayane
dadi akehe percoyo marang diri iku anyudho gethir kuwatir
mung piyandel marang diri iku asale soko gumedhe ngegungake dirine
nalikane gumedhe mau wus kabuntel dening kaademan lan katentreman ning kunu roso gumedhe salin rupo dadi percoyo marang diri.
piyandel iku sawijining doyo sing biso ngowahake kahanan
arepo percoyo marang A, B, C, D iku biso dadi jalaran owahe kahanan yen percoyo temenan
coro saiki kaaran doyo kakuwatane sugesti..
bedaning piyandel marang diri lan piyandel marang sakliyane diri iku mung ono ing padunungane
dununge piyandel marang diri iku wus tanpo gumedhe amargo gumedhene wus salin rupo
dene piyandel marang sakliyane diri iku gumedhene tetep ono amargo isih durung kalimput dening adem lan tentreme
kang andadekake parane ora podo, sing siji gowo adem tentrem sing sijine ora gowo adem tentrem.
mulo padunungan jagate hiyo ora podho, sing siji padhang sing sijine ora.


Pirantining Urip Ing Bawono

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Kaweruh Pirantining Urip Ing Bawono

Saknjabaning urip ono roso, saknjabaning roso ono jiwo, saknjabaning jiwo ono nyowo, saknjabaning nyowo ono badan, saknjabaning badan ono suksmo, saknjabaning suksmo ono rogo.

Urip gegandengane roso
roso gegandengane jiwo, jiwo roso nunggal urip
nyowo gegandengane badan
suksmo gegandengane rogo
(Mulane ono tetembungan jowo : Bojone jaka lara iku ing tembe mesti ketemu maneh kumpul sawiji)
ateges ; jiwo iku bojone urip, badan iku bojone nyowo, rogo iku bojone suksmo, nganti salawase yo panggah mangkono gegandengan tan owah ( wutuh ).
Jaka ; lanang sing durung tau saresmi
Lara ; wadon sing durung tau saresmi

Saben ono urip mesti ono jiwo roso
saben ono badan mesti ono nyowo, mung ora saben nyowo ono badane
saben ono rogo mesti ono suksmo, mung ora saben suksmo ono rogoe

Dumadine urip iku ono sing dirasakno, ono sing dienggo ngrasakno lan ono sing ngrasakno
Dumadine pati iku ora ono sing dirasakno (hampa), ora ono sing dienggo ngrasakno (kosong) lan ora ono sing ngrasakno (sirno)
awit isih ono Sing Ngrasakno iku arane isih urip, manungso ing bawono iku anggowo jiwo-nyowo-suksmo sing niti ing sajeroing awak wadag ( rogo ), tanpo awak wadag wus dudu jeneng manungso maneh..
jiwo iku tan keno pinisah soko roso, koyo dene badan iku tan keno pinisah soko nyowo, rogo tan keno pinisah soko suksmo..lebure rogo soko lebure suksmo, lebure badan soko lebure nyowo, lebure roso yo lebure jiwo yo lebure urip..dene anane urip y soko anane jiwo roso, anane badan soko anane nyowo lan anane rogo iku soko anane suksmo..

NYOWO KLAWAN BADAN

SUKSMO KLAWAN ROGO

Saknjabaning urip ono roso saknjabaning roso ono jiwo saknjabaning jiwo ono badan..nyowo
amergo kedadean lan ilange iku soko howo mulo kaaran nyowo, kang aran badan iku awak alus..nyowo iku anggowo karso (karep kang sakawit), hiyo karso iku kang mahanani anane rahso (alusing kekarepan) , nyowo iku sing dadi pikuwating badan, amergo anane badan soko nyowo, ringkih lan kuwate hiyo gumantung marang kahanane nyowo, dene lebure nyowo soko lebure karso lan rahso..
dene rahso iku ono papat wilangane : panas adem padhang lan petheng sing dadi dasar, kagelar dadi sapirang pirang warno, awit soko iku saben ono rahso mesti ono roso, mung ora saben roso ono rahso....
dene badan iku anggowo doyo magnetism, sing biso anarik doyoing bawono (unsur urip) sing ono papat rupane, yoiku doyo bumi, lintang, mbulan, srengenge..hiyo dadi pikuwating rogo nalikane rogo ringkih ( doyo ing sajeroing getih ringkih ).
padunungane badan ono ing njobo lan sajeroing rogo, anglimput sakabehing isen isenane rogo..
kakuwatane rogo iku soko badan lan suksmo, yoiku panyeroting badan ing doyoing bawaono lan unsur organe rogo (suksmo).
badan iku hiyo dadi jembatane jiwo klawan rogo.
Amergo rupane iku alus, lan ora kinaweruhan dening mripat loro iki mulo kaaran SUKSMO, arupo cahyo lapis telu ; dasare kuning semu abang, tengahe ijo moyo moyo, njabane abang semu biru, yoiku sing diarani purbojati, sing nguwati sakabehing piranti urip kang ono ing sajeroing rogo, lan amergo doyoe luwih santosa tinimbang piranti2 ing sajeroing rogo mulo kaaran purbojati.

WEDARANING ROGO

Wahyu pulung andaru teluh papat rupane jiwo kang isih arupo cahyo
nalikane karso kawates dening kalarat suci
kanggo misahake gawe aling aling kahananing jiwo
rosane kalarat sing ora biso ditembusi
kejobo klawan ingkang jumeneng suci pribadi
dene karso kang wus kabuntel lan dadi wuwuh rosane
anggone arep anunggalake
mung ora dadi jumbuh, kejobo mung rasane bae
hiyo asmara jati kang isih biso jumbuh
jumbuihing asmara jati iku kang biso anggendeng sapirang pirang kahanan
hiyo iku kang biso ngendeg kedhering jagad.
dene tempuke doyo soko sapirang pirang kahanan
marang mandege kekedhering jagad
andadikake adeg adeg (wengkuning doyo) ono ing sajeroing tyas
hiyo iku kang bakale mengku sakehing doyo piranti uriping rogo.
Pramono tunggal tuwuh ing jejering tyas
hiyo pramono amung tunggal
kedadeane soko doyoing bawono arupo cahyo telung lapis
dasare kuning mencorong, lan abang merengah, lan abang semu biru
hiyo iku sajatine geni, kang nguripi sakehing pirantining rogo
kang dumunung ing sajeroing rogo.
Waseso tuwuh ing sajeroing tyas
arupo cahyo lapis telu ( dasare kuning enom, ijo pupus lan biru )
hiyo iku angin kang dumunung ing sajeroing tyas
kang anjalari dadine ambegan
amergo iku kang mahanani kuwat ugo biso andadekake rusak
mulo kaaran waseso.
Asal soko kedhering lintang panjer, doyoing bawono lan mbulan
kang urip ing sajeroing tyas
dasare arupo kuning enom mencorong
lan kuning kunir (kedadeane soko mbulan)
lan wungu enom (kedadeane soko lintang panjer)
hiyo iku kang aran Jati
langgeng anane tan maseso tan amurbo tan kawaseso tan kapurbo
hiyo iku kang tansah dadi panglengketing piranti urip nalikane nyandang rogo ing arcopodo
kang ora keno diowahi lan kang ora ngowahi, dununge ora ing njobo ora ing njero
kang ora ngrusak tan keno rinusak
amergo iku rupane banyu lan kang dadi lantaraning roso asmoro jati
mulo kaaran banyu kamanungsan.
Kraton pangrantunan dadi papaning cithakan
bakal kedadeane awak wadag (rogo)
kang bakal disandang ing arcopodo
ugo dumadine lanang klawan wadon
awit tumibo ing pangrantunan.
Hiyo iku budi pakarti
kataman dening kedhering pramono
soko dayaning suryo lan wohing kayu sajati
kang ginendheng dening asmorojati
hiyo iku kang bakale biso anuwuhake pirantine rogo kang alus alus
ono pitu rupane kang dumunung ing sajeroing rogo
Kapisan kaaran Jinem, ateges sawiji mung duweni doyo nenem
kang dumunung ing sajeroing kembang gedhang
rupane doyo nenem iku pandulu, pangrungu, pangecap, pangambu, pangrasa
kaaran ponco indriyo ( ponco iku limo, indriyo iku pangangen angen )
sing keenem arane sanu (bibiting loro lan waras) kang dumunung ora mung ing kembang gedhang
ananging biso anjalar ing saknduwure irung
prenahe ono ing njero ( ing antarane mripat loro )
papan prenahe iku kaaran panon, ateges papaning anon.
dene rupane budi pakarti iku cahyo pitung lapis
hiyo iku langit kang ono ing sajeroing rogo
kang biso dinyatakno temen kasunyatane
biso dingerteni dewe dening poro kang setya tuhu angudi kaweruh
kaaran puat dumunung ing sajeroing tyas
kang dadi geneping cahyo pepitu
hiyo iku kang disebut cipto.


Jangkepe Wedaraning Rogo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI


JANGKEPE WEDARANING ROGO

Damarmoyo arane
arupo damar, mung moyo moyo padhange
iku kang madhangi mripating rogo
manggon ono ing sajeroing tyas
kang tuwuh soko kedhering lintang, damarjati ugo pramono
andadiake badan pitu arupo cahyo lapis pitu
kang mahanani tuwuhe piranti alusing rogo lelimo
yoiku
Otot alus, iku sing dadi kakuwatan
kang anyambung gandhenge piranti
ing antaraning jagad gede lan jagad cilik
Otot kurang alus, kaaran nadi
iku kang digawe noto piranti piranti sajeroing rogo
Dhuwuran utowo uteg, iku sawijing papane piranti
kanggo anggandheng gathuke kahanan njobo lan njero
iku hiyo salah sawijine sor sorane budhi
Kebuk utowo paru paru
sing kiwo dadi wadah lumebune udara soko njobo
sing tengen wadah palerenane udara kang diwetokno
Jiling, iku rupane piranti kang maligiake lan nglaras doyo
supoyo biso gathuk marang doyoning budhi
kaaran kekandhanging roso
gathukake sing soko njero lan soko ing njobo

Hiyo anane isen isen ing sajeroing tyas 
kang mahanani anane pirantine rogo
nalikane wus jangkep isen isenane
jangkepe isen isenan iku kaaran sajatine lanang wadon
weruho niro, ing njero tyasing manungso iku
ono rupo lanang lan wadon
sumurupono sajatine lanang wadon iku
ora bleger rupane awak wadag iki
amergo anane rupo bleger iki ora langgeng
tur ora tetep ora temen yo sok suloyo
tandane ono bleger rupo lanang
kabeh uwong hiyo ngarani lanang
nanging nyatane ora saktemene lanang
jebule wandu
ono bleger rupo wadon, mung nyatane ora wadon temenan
jebule wadat
mung keh kehane uwong ora weruh marang
sangkane ono wandu klawan wadat
dikiro iku polah sing disejo utowo gawe gawe
nyatane iku mung kahanan njero sing suloyo
marang kedadeane kahanan njobo
dene bisane dadi bleger rupo lanang wadon hiyo 
nalikane isih ono ing sajeroing pangrantunan
ateges setitah kang arep dumadi
Kaaran pratiwi
hiyo iku kang dadiake sakabehing pirantine rogo
awit sing alus alus nganti sing kasar kasar
sing kedadean soko kumpuling telung doyo
kang wus dadi pambunteling pramono
dene pratiwi iku gampang dinulu
tur minongko wadah, hiyo wengkuning kahanan
kang ono ing sajeroing tyas
mulane banjur kaaran wadhag
awit ginjel, jantung, pusuh, ati, kebuk, usus lan wadhuk
iku sarupane wadag kang ono ing njero
dene balung, sum sum, daging, otot, getih, kulit lan wulu
iku sarupane wadag kang ono ing njobo

Samangsane kabeh adon adon pirantining rogo
iku wus jangkep wus pepak 
hiyo iku mangsane temurun
katarik dening doyoe pramonojati
amargo wus soyo kasare
kaserot amargo wus timbang kahanane
linggar soko pangrantunan
tumedhak ing arcopodo kene iki
hiyo iku setitah ingkang tumitah
salin kahanan rupo dumadi.


Tri Mongso Karma

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Mongsoning Karma

Lelakoning urip kang tinompo
tumibo ngenani awake dewe
sawernane kang aran begjo lan ciloko
iku mung soko pakertine dewe
ateges uwohe opo kang wus ditandur
soko deweké bali ning awaké
mung mangsane bae kang ora cetho
awit mangsane nandur nganti mangsane uwoh
kapan lan koyo opo

Laku becik pikolehe kabegjan
laku ala pikolehe ciloko
iku tegese panggaweh lan uwohe panggaweh
kaaran karma
yoiku sebab lan akibat utowo tumimbal balek

Sing diarani becik iku aweh piguno marang liyan
dene agawe pitunaning liyan iku kang aran olo
aweh piguno utowo pituno iku biso soko
sapirang pirang lantaran kang dadi sarono
awit soko mbebasno sato marang panguripan
menehi pituduh marang kang nandang bebingung
nganti paring pepanganan marang sapodo podo

Amargo wewatekaning jagad iki tansah wales winales
mulo sopo olo ciloko
sopo becik begjo
sopo luput petheng
sopo bener padhang
sing kabeh mau angubengi panguripaning urip
ono ing telung mongso
( sadurunge, saiki, sawuse )

Mangkene...

Lelampahane urip ing mongso saiki
iku tinompo uwohe ing mongso sawuse
dene kang tinompo ing mongso saiki
iku uwohe mongso ing sadurunge
saiki lelakon becik, begjo ono ing sawuse
saiki begjo, lelakon becik ono ing sadurunge
saiki ciloko, lelakon olo ono ing sadurunge
saiki lelakon olo, ciloko dumunung ing mengkone
mangkono sateruse gilir gumanti ing karmane
nandur uwoh nandur uwoh nandur uwoh
dadi rupo pangadilaning jagad

Yoiku gelare kang aran tri mongso karma
angubengi uripe manungso
lelampahane lan pikolehe
tumibo gilir gumanti tinompo deweke

Akehe lelampahan becik iku
mahanani akehe begjo kang tinemu
akehe lelampahan olo ugo
mahanani akehe ciloko kang tinompo
sing begjo lan ciloko mau ora bakalan sirno
nganti wus sirno bobote becik olo kang wus linakonan

Dene tinemune padhang iku
dumunung ing lelampahan kang bener
tinemune petheng iku nalikane
kang linakonan arupo kaluputan

Begjo klawan ciloko iku dadi asile becik olo
padhang klawan petheng
iku dadi tondoing bener klawan luput

Ono ing sajeroing tri mongso karma
kabeh bobote kang linakonan
awit becik olo bener luput
hiyo tinompo ing karmane
nganti sirno ilang bobote

Ono kang rumongso wus lelakon becik
ngedohi olo ngati ati lan lelaku utomo
mung nyatane ciloko kang tinompo
pepetheng kang rinoso ing saben dino
kang koyo mangkono iku weruhono
ngertiyo yen uwoh iku manut tetandurane
yen mesti nompo asile kang wus linakonan
yen jagad iki tansah wales winales
kabegjan iku nuduhno marang kabecikan
dene ciloko iku nuduhno ing kaolowan
yen pepadhang iku nuduhno ing bener
yen pepetheng iku nuduhno ing luput
elingo marang aweh pituno lan piguno
awit sadengah bangsane sato
iku hiyo dumadi jalmo kang mowo jiwo
sing isih biso angrasakno leloro
dene pikolehé kang wus linakonan
hiyo manut sapiro bobote pituno lan pigunoe marang liyan

Dene ono kang rumangsane iku wus begjo
padhang cetho kang rinoso
reribet bebingung pepetheng ciloko hiyo sirno
kang wus rahayu koyo mangkono iku
opo hiyo isih tandang lan lelakonan olo
opo hiyo luput kang dadi tingkah polae

Mulo yen saiki wus lelaku becik dalah bener
linakonan ing saben dinoe
nganti sak akeh akehe
padhang klawan begjo hiyo teko ing rino wengine

Endi bobote sing luwih abot
soko olo becik kang wus linakonan
yoiku sing luwih disek teko
moro tumibo tinompo tanpo sirno
nganti wus ilang bobote kang wus linakonan

Yen gelem nglakoni hiyo kudu gelem nompo pikolehe
ora gelem nompo ing pikolehe
iku wus nuduhno ing lupute
sing mahanani tambah petheng panase
geleme nompo ing pikolehe
iku wus nuduhno ing benere
sing mahanani tambahe adem lan padhange

Mongso sadurunge iku nuju ing mongso saiki
mongso saiki iku tumuju ing mongso sawuse
mongso sawuse dumadi ing mongso sadurunge
sing kabeh mau rinoso ing mongso saiki
mongso saiki hiyo dadi pikolehe biyen
hiyo dadi pikolehe lelempahan mbesok

Mongso saiki iku punjere kabeh mongso
ora ono urip biso ngrasakno mongso biyen lan mbesoké
upomo ngrasakno biyene iku hiyo dumunung ono ing saiki
olehe ngrasakno lan nganggit mbesoké
hiyo dumunung rinoso ing wayah SAIKI

Dadi yen saiki pancen wus bener lan becik
hiyo saiki adem lan padhang
hiyo saiki mangsane kabegjan
hiyo saiki mangsane karahayon
Yen isih ora koyo mangkono
ateges isih panas lan petheng
isih apes lan ciloko
amesti bener klawan becik hiyo isih adoh

Laku becik iku dudu sing migunani ing uripe dewe
hiyo dudu lelakon kang mowo pamrih
dudu sing kanggo awake dewe
dudu sing marai pepanasing urip
mung aweh piguno marang liyan
dene aweh piguno marang liyan
iku ateges marang uriping liyan
awit bangsane gegremetan nganti kaalusan
dene bobote iku manut marang sepiro pigunoe
lan sapiro ptunoe kang diwenehake
mangkono iku dadi sapiro begjo cilokoe
kang tinompo ing mongso SAIKI

Koyo sarupane ahli ing nujum
iku ora amargo weruh olehe moco tondo
awit soko weton, blegere rupo, driji, tangan
amung awas ing karma kang isih sumimpen
ateges karma sing arep jumedhul moro teko
lan iku dudu takdir nasib sing wus katulis
kacatet bebarengan laire manungso
lelakon urip ing arcopodo
nanging lelakone dewe sing biso tinoto
biso dibenahi ing pikolehe kang tinompo

Ono mongso ono papan
kekarone mesti gegandhengan
dene begjo cilokone urip
iku ora manut ing papan panggonan
amargo sarupane papan
iku mung manut marang rupane urip

Papan kabegjan iku palenggahane
wong wong kang podho begjo kabeh
ora ono wong begjo nglenggahi papan ciloko
mung wong wong kang podho ciloko bae
sing nglenggahi papaning ciloko
dadi papan iku gumantung manut marang sing ngenggoni
papan sawiji biso dadi papaning begjo lan ciloko
iku amargo becik olone urip sing manggoni

Kene lan kono 
dadi rupane kabeh papan
wong begjo iku panggah pikoleh becik
ono ing kono kene
dene wong ciloko hiyo panggah tompo olo
ono ing kene kono

Dudu amargo panggonane
nanging amargo sing ngenggoni
dudu amargo mangsane
nanging amargo karmane
urip iku sing dadiake papan mangsane
dudu papan mongso kang dadiake uripe

Mung isih akeh urip sing keluh
akeh urip sing manut katut
akeh sing gumantung ing papan mongso
hiyo papan mongso gaweane dewe
amargo isih ora nyadar
yen anane papan mongso
iku soko anane urip
yen rusake papan mongso
iku hiyo soko rusake urip
mung ono lan rusake iku bareng

Dadi urip olo agawe papan mongso ciloko
urip becik agawe papan mongso begjo
dudu sewalike
mulo mongso olo ciloko
ora biso ngenani urip kang begjo
papan mongso becik lan begjo
ora ngenani urip kang ciloko

Uripmu dudu uripku

Mongsomu dudu mongsoku
Papanmu dudu papanku
Panguripanmu dudu panguripanku
Samongso sapapan mung ora saurip
Mulo sajatine ora samongso lan ora sapapan
Dene yen saurip iku mesti hiyo
Sakmongso ugo sakpapan
Gaweyo mongso gaweyo papan

dunungo marang urip
marang panguripan
lan anggelar mongso papane....

Begjo klawan ciloko
ora soko papan lan mongso
nanging begjo ciloko
biso ono ing endi endi papan lan mongso.

Timbanganing Jagad

TETIMBANGANING JAGAD

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Sarupaning kahanan iku duwe timbangan.
gedhe duwe timbangan cilik..
akeh timbangane satithik..
olo tetimbange becik..
timbangan iku mesti ono ing tengah.tengahe..
ya iku sing perlu dititiprikso.
Kahanan loro kang tetimbangan iku ora ono wates ing tetepe..tengah.tengahe mau ngolah.ngalih manut jaman..manut papan..yaiku manut karepe wong akeh.

Upamane mangkene :
Dek jaman biyen duwe duwit sewu rupiya iku wus aran sugih nanging jaman saiki ora..duwe duwit puluan ewu iku wus sugih tumraping wong kere, nanging tumrape sing sugih ora.
dadi ngarani sugih miskin..bodoh pinter iku manut jamane lan ditimbang karo sopo.
timbangan iku mesti duwe kosokbali..
timbangan iku ora duwe pungkasan nanging kosokbali duwe pungkasan.

Wetan iku timbangane kulon, nanging wong lumaku ngetan, ing bumi kene bisa muncul ing kulon, sebab bumi iki bunder..wetan.kulon iku ora duwe pungkasan, amargo sawijining pulo keno dadi wetan, ya biso dadi ono ing kulon, yen katimbang pulo liyane..
lor iku timbang karo kidul, lan uga kosokbaline, sebab ono jeduge ing pucuk ancere bumi..ora ono papan ing bumi kang ono sak.lore pucuk elor..mentung iku kosokbaline dipentung..yen wong dipenthungi bae, pungkasane ora dadi menthung..seje karo wong lumaku mangulon dadi bali mangetan.

Wutuhing jagat iki soko timbangan, yen sawijine kahanan ilang timbangane:
Ya banjur ilang babarpisan..yen wong sadeso podo racak olehe duwe duwit ,
mesti ora ono aran sugih lan miskin.
yen doyoing bumi sing narik mbulan ugo lintang liyane ora timbang, amesti mbulan katut marang salah sijine sing narik, dadine ora ono mbulan.
mulane urip ojo mung nyawang kahanan siji bae, kudu biso nyawang timbangane ugo...
wong ora weruh kepenak, yen ora weruh kangelan.
sawijining wong diseleh ing pulo sepi, disangoni duwit sewu.yuto, ing kono deweke ora biso ngaku sugih, sebab ora duwe timbangan wong liyo.

Macan iku memangan sato liyane ing alas..yen alase dibabad, sato pepangane macan dadi entek, senajan macane ora dikapak.kapakake, yo banjur melu entek, sebab tetimbangane sing mangan karo sing dipangan wis owah..ono tanduran katekan ama walang..walang maune mung sethithik, amargo oleh pakan akeh, banjur tumangkar akeh..walang duwe satru yoiku manuk, yen walange mundak, manuk yo nimbangi mundak, amargo manuk siji mangan walang akeh, suwe.suwe walange entek, manuke y melu entek, ora dadi mundak akeh, sebab pakane ilang.

Tegese :

Saben ono gelaring urip ditumpes, mesthi ngatutake tumpesing timbangane

Mulo lakune donya iki ubeng.ubengan manut kalangan bunder..
upomo macan ditumpes, celenge ora kalong, dadine kakeyan, lan yen kurang pangan ing alas, banjur moro ngrusak tanduran, rusaking tanduran, ngilangake pangane wong, yen wong ora numpes ama celeng, bakal ora ngalap asiling tanduran..dadi ilange macan mesti njaluk ilange timbangan kahanan liyane.

Ono wong waras..klebon bakteri, bakteri iku tumangkar mangan getih, agawe laraning awak, nanging getih banjur nimbangi ngetokake zat sing biso nawar racune bakteri...yen akehe wis timbang, awak lagi biso waras..yen durung biso nimbangi, awak tansah lara bae..wong nyambutgawe rekoso, timbange kudu mangan sing akeh..yen mangane akeh nanging rekasane awak kurang, y banjur ora timbang ing awak..utowo nyambutgawe rekosi nanging sethithik mangane iku ora timbang, banjur tenaganing awak kurang..

Mulane kudu biso ngilo lan njogo timbangane sakehing kahanan.


Jogo Rogo

ANJOGO ROGO

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

JOGO ROGO

Dudu rupo bleger awak titenane
Ora dawaning umur pathokane
Ono rogo enom lan ono rogo tuwo
Awak sing ringkih kakurangan doyo
Gampang keno leloro

Yoiku kang diarani rogo tuwo awak tuwo
Yen isih rosa, akeh doyone
Ora gampang keno leloro
Iku ingkang aran rogo enom awak enom
Dene rogo iku berkembang salin rupo saben pitung taon sepisan, 
olehe salin mau tambah tuwo, ora tambh enom..

Mlajari meruhi jalarane loro
Mlajari meruhi jalarane waras
Lan njogo rogoe nganti tan keno loro

Iku mau plajarane awak enom ora ngenani awak tuwo
Amargo pirantine awak tuwo iku wus ringkih, mahanani kurange doyo
Dene awak enom iku pirantine isih kuwat, mulo hiyo biso anompo sapirang pirang doyo...
Hiyo doyo kakuwataning rogo..
dadi awak tuwo iku dijogo opo ora y isih tetep gampang keno loro,
bedo karo awak enom, isih biso dijogo supoyo ora keno leloro..
Mulane ono umur enom awak tuwo ono umur tuwo awak enom

Wulu

Sajeroning wulu ono kulit
Sajeroning kulit ono otot
Sajeroning otot ono daging
Sajeroning daging ono getih
Sajeroning getih ono balung
Sajeroning balung ono sum sum..

Pertumbuhane wulu gumantung ing kulit, pertumbuhane kulit gumantung ing otot, otot pertumbuhane gumantung daging, pertumbuhane daging gumantung ing getih, kuwat ringkihe getih gumantung ing balung dene balung kasonggoh sumsum... Sumsum dadi dasare saraf saraf persendian...

Ngolah. Ambegan

latian pernapasan
dilakoni mung ing wayah jam rolas bengi
lungguh silo
ambegan teratur nganti ambegan alus (koyo koyo ora ambegan),
ning kunu mung ono gerake denyut jantung
madep fokus marang lumebune udara, konsen mrng udarae..
banjur goleki melbune udara ning rogo sing ora liwat soko irung
madep fokus ning udara sing lumebune ora liwat irung
iku kaaran cipto wus ngrasakno manjinge howo

Kang mangkono iku linakonan nganti suwene sak.jam
. mung nalikane wus weruh lumebune ambegan sing ora liwat irung yen diterusno y biso weruh yen olehe olah ambegan mau wus sak.jam suwene.

Yoiku ambegane badan, sing dadi dasar jogo rogo.
Kaaran sampurnaning ambegan.


Serat Jiwo

SERATANING JIWO

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SERAT JIWO

Pasinaoning urip lumakuning njobo njero
Olehe ngawasi niteni pangroso
Ono sing dirasakno sing digawe ngrasakno sing ngrasakno
Obah mosike sing dirasakno iku opo
Owahe sing digawe ngrasakno iku endi
Weweko marang saliring obahe njobo njero

Niti sing ngrasakno iku sopo
Dadio waskito ing gelar uripe dewe
Asale ono bali ono asal ora ono bali ora ono
Ameruhi endi sangkan endi parane

Andeleng gelare kahanan
Antetepi gelare sebab dumadine
Awit ingkang katon lan ora katon
Terang ing bedo klawan jatine.
Anane sing dadi dumadi lan kedadiane

NJOBO KLAWAN NJERO

Luputing rumongso anggowo susah piloro
luputing panganggep ing sangkan piguno
dunyobrono iku digunakno gawe anyukupi butuhe rogo
koyo mangan ngombe papan sandangan
lupute yen digawe nyukupi kabutuhan njero
dene dunyobrono ora biso anyukupi njero
koyo kamulyan kakuwasaan pangkat jabatan
amergo luput amesti tompo pasiksane
amung biso kanggo nyukupi butuhing njobo
anggiring ing pungkasaning pasiksan arupo kuciwo
mulo salah kedadian yen arep mulyo nganggo dunyobrono
mahanani tumindak luput ing salah kaprah

Niteni ing kadadiane

iku meruhi ing sangkan kedadian klawan dadine
bedane uyah klawan asine bedone segoro klawan ombake
ngawigati ing awake dewe yo ing uripe dewe
sing ngrasakno sing digawe ngrasakno lan sing dirasakno
bedaning njobo klawan njero
iku tlitinen nganti tekan ing bongkote
ing endi asal karep jumedhule
banjur weruh ing endi sangkane

AKIBAT SOKO SEBAB

Ono akibat mesti ono sebab, ono sebab y ono akibat
kekarone iku terusane kedadian sing runut ing sawiji mongso
sebab dianggep ndadekno akibat
lemah teles kasiram banyu
siraman banyu dianggep dadi sebab, telesing lemah iku akibat
endi sebab lan endi akibate.....
dadi sebab akibat iku wewatekane samar
ateges sebab akibate iku ora dumunung ing banyu lan lemahe
ora terwoco ing poncodriyo (kesamaran)
ananging dumunung ing pangerten ono sajeroing kahanan
dadi sebab akibat iku siji kahanan nanging ono rong rupo (wujud)
yoiku tumindak anggandengno sawiji kedadian marang kedadian liyo
Uwit Uwoh Ceblok Thukul Uwoh
nalikane sebab akibat iku kaanggep rong perkoro
andadekake ora biso dhemen ing sebab gething ing akibat 
Uwoh lan Uwite dadi pitakon jumedhule disek endi...
mung kanggone sing wus wikan uwoh uwit iku sawiji kedadian
mung rong rupo yoiku sebab lan akibat
dumadine dhemen sugih gething sregep lan gemih
utowo gething marang sebab dhemen klawan akibat
bab sugih sing ora ndadak ugo ora amergo warisan yo mergo usahane dewe
iku nalikane uwong ora wikan yen sebab akibat iku sawiji
kedadiane : males lan boros sing dadi cita cita
mburu sugih ngedohi sregep gemih
koyo dene kucing nguber buntute dewe
podo ugo gething lan ngemohi mlarat (miskin)
ananging dhemen lan mburu males klawan boros
"males iku roso ingkang mlarat dene sregep iku roso ingkang sugih"
doyan akibat ngemohi sebab amargo dikiro iku rong perkoro
-boros iku kurang iso ngramut kabutuhane rogo
-gemih iku iso ngramut kabutuhane rogo
dadi nalikane wus wikan yen sebab akibat iku sawiji
mulo wikan marang sawijining sebab akibat iku kaaran ucul soko kaluputan
ning kunu biso ucul soko mburu akibat klawan ngedohi sebab
koyo dene wong mangan ora mburu wareg
amargo weruh yen wareg iku kedadian nalikane mangan akeh
hiyo luputing panganggep dumadi lepas soko mburu akibat tanpo sebab

Mangkene :
luputing pangroso iku sirno nalikane wus weruh marang sangkane
awit nesu susah manglah muring iku kabeh asale soko kaluputan sing ora kinaweruhan sangkane.

Dadio mardiko 
Ora katut marang sing dirasakno
Ora ngetut marang sing digawe ngrasakno....