Showing posts with label Serat Jiwo. Show all posts
Showing posts with label Serat Jiwo. Show all posts

Sambunge Serat Jiwo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SAMBUNGE SERAT JIWO

Serating Jiwo
Kang ateges tulisaning jiwo
Hiyo lukisaning urip
Hiyo Kahananing jiwo
Jiwatma jiwondo jiwodono
Nalikane ono susah hiyo mesti ono bungah
yen karepe katekan ono bungah
yen karepe ora katekan ono susah
iku nuduhno yen isih kasar rahsane
yen jiwoe isih kandhel wuwulane
hiyo nuduhno yen isih kasar rosone
mertelakno yen isih cilik dirine
yen isih bocah kamanungsane.......

Uwong Lan Kekarepan

Wong karep wong angon karep (pepinginan)
iku ora ono salahe, jenenge urip yo duwe karep
awit tetuwuhan, gegremetan hiyo duweni karep
mung sadengah urip iku pikarepe ora podo
amergo bedo bedone sing ndasari karep
hiyo bedoning sangkan tuwuhe karep
ono sing soko cipto, rahso, karso ugo roso
arane karep iku yen pinuju ing arep
dadi onoe karep iku amargo onoe SING DIKAREPNO
lha onoe sing dikarepno iku amargo onoe SING NGAREPNO

Nalikane ono karep katurutan ; bungah
yen ono karep ora katurutan ; susah
sing karep iku ora luput, dene sing luput iku sing angon susah
dedhasar angon susah, mulane susahe tuwuh subur gedhe uwite
yoiku sing dadi jalarane uwong : kagetan, nggumunan, mringis....isp
yoiku uwohe tanduran susah, pang pange roso kanerakan..

Kabeh kabeh karep penak kepenak
mung penak kepenak iku ora podo ukurane
amargo bedo bedoning diri yo bedo bedoning jiwoe
penak kepenak iku amung roso, dene roso iku amung piranti SING DIGAE NGRASAKNO
dene sing digae ngrasakno iku gumantung marang SING NGRASAKNO
sing ngrasakno yoiku si diri ateges UWONGE....
dadi ukurane penak kepenak iku ora dumunung ning 
SING DIRASAKNO yo ora ning SING DIKAREPNO..
dene bungah susah iku gegandengan ing salawase, ateges kahanane iku nunggal pisah
podo koyo kuwater lan getun iku hiyo nunggal pisah
ojo wedi wedi, marang opo bae madep opo bae ra usah wedi wedi
tegese manjing swargo iku ora gowo susah dudu ora gowo duso dene
kecemplung naroko iku amargo ora gowo bungah dudu mergo ora gowo pahala
dadi swargo naroko iku iyo nunggal pisah
swargo naroko ikuloh bleger kahananing bungah susah

Melbuo swargo, yen isih gowo susah iku tegese ngobong swargo
dadine yo kecemplung naroko
melbuo naroko, yen isih gowo bungah iku ateges nyiram naroko
dadine yo manjing swargo
sing nggelar jagad iku urip
sing nggelar papan mongso iku yo urip
sing dirasakno iku ORA ONO tanpo anane sing digae ngrasakno
sing digae ngrasakno iku ORA ONO tanpo anane SING NGRASAKNO
mulane dadine jagad iku gumantung marang SING NGRASAKNO
yoiku si diri si urip...


NIRWONO
Nalikane bungah susah wus lebur...
ora ono maneh sing digetuni ora ono maneh sing dikuwatiri
arep ono ing endi endiyo panggah wani
ngalami, nandangi opo bae yo ora getun mburi
hiyo ora kuwatir marang opo bae sing diadepi
yoiku sing diarani 'tatag'

Wani lan wedi iku yo piranti sing digae ngrasakno (roso)
wong wong bongso nirwono iku wus nglebur wedi
ugo wus nglebur susah, dadine tanpo susah tanpo wedi yoiku tatag
jiwoe wus salin rupo luwih alus ; yoiku jiwo kadewatan (bongso guruloka)
dadi ora ono jiwo bongso kadewatan gowo susah bungah ugo getun kuwater...

Mulane arep urip ing endi endiyo panggah wani bae
arepo ning jagad alus ning njero lemah ning awang uwung hiyo tetep tatag
urip ing mongso mbesok mbiyen saiki ; tetep wani bae
uripo dikoyo opo......... tetep wani yo panggah tatag bae.

TOTO TITI TENTREM

Tinoto tiniti tentrem pungkasane
tlitinen bedane sing dirasakno klawan sing digae ngrasakno
banjur meruhi sing ngrasakno
tuwuhe sih kang tumuwuh nalikane wus lebur dhemen lan gethinge
lebure dhemen iku : tresno
lebure gething iku : prihatin
prihatin iku dudu koyo nelongso opo sumusah opo duko loro
prihatin iku welas, welas marang pepadhaning urip
kabeh kabeh diwelasi...
tresno iku dudu dhemen dudu seneng, tresno iku sih, sih iku nugroho
ono sih pribadi, sih suci, sih mardiko, sih rahayu....isp
dene sih iku tumuwuh soko kaweningan 
ingkang tanpo tetimbangan ingkang tanpo pamrih
ono tresno ono prihatin, mulane banjur ono welas asih..

Tentrem kae ora dumunung ing papan yo ora dumunung ing kekarepan
ora ono ning sing dikarepno yo ora ning sing dirasakno
tentrem iku wekasane tinoto lan tiniti
tanpo toto titi yo ora ono tentrem
mulane ono wulang wuruk semedi
kanggone noto lan niti
supoyo salin rupo jiwoe
supoyo dadi alus rahsane
supoyo sarwo raras sarwo seneng
supoyo sing digae ngrasakno biso lebur nunggal : salin rupo ; salin kahanane
dadi luwih alus lan luwih edi rupane
dadine luwih bagus seratan jiwoe.


Serat Jiwo

SERATANING JIWO

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SERAT JIWO

Pasinaoning urip lumakuning njobo njero
Olehe ngawasi niteni pangroso
Ono sing dirasakno sing digawe ngrasakno sing ngrasakno
Obah mosike sing dirasakno iku opo
Owahe sing digawe ngrasakno iku endi
Weweko marang saliring obahe njobo njero

Niti sing ngrasakno iku sopo
Dadio waskito ing gelar uripe dewe
Asale ono bali ono asal ora ono bali ora ono
Ameruhi endi sangkan endi parane

Andeleng gelare kahanan
Antetepi gelare sebab dumadine
Awit ingkang katon lan ora katon
Terang ing bedo klawan jatine.
Anane sing dadi dumadi lan kedadiane

NJOBO KLAWAN NJERO

Luputing rumongso anggowo susah piloro
luputing panganggep ing sangkan piguno
dunyobrono iku digunakno gawe anyukupi butuhe rogo
koyo mangan ngombe papan sandangan
lupute yen digawe nyukupi kabutuhan njero
dene dunyobrono ora biso anyukupi njero
koyo kamulyan kakuwasaan pangkat jabatan
amergo luput amesti tompo pasiksane
amung biso kanggo nyukupi butuhing njobo
anggiring ing pungkasaning pasiksan arupo kuciwo
mulo salah kedadian yen arep mulyo nganggo dunyobrono
mahanani tumindak luput ing salah kaprah

Niteni ing kadadiane

iku meruhi ing sangkan kedadian klawan dadine
bedane uyah klawan asine bedone segoro klawan ombake
ngawigati ing awake dewe yo ing uripe dewe
sing ngrasakno sing digawe ngrasakno lan sing dirasakno
bedaning njobo klawan njero
iku tlitinen nganti tekan ing bongkote
ing endi asal karep jumedhule
banjur weruh ing endi sangkane

AKIBAT SOKO SEBAB

Ono akibat mesti ono sebab, ono sebab y ono akibat
kekarone iku terusane kedadian sing runut ing sawiji mongso
sebab dianggep ndadekno akibat
lemah teles kasiram banyu
siraman banyu dianggep dadi sebab, telesing lemah iku akibat
endi sebab lan endi akibate.....
dadi sebab akibat iku wewatekane samar
ateges sebab akibate iku ora dumunung ing banyu lan lemahe
ora terwoco ing poncodriyo (kesamaran)
ananging dumunung ing pangerten ono sajeroing kahanan
dadi sebab akibat iku siji kahanan nanging ono rong rupo (wujud)
yoiku tumindak anggandengno sawiji kedadian marang kedadian liyo
Uwit Uwoh Ceblok Thukul Uwoh
nalikane sebab akibat iku kaanggep rong perkoro
andadekake ora biso dhemen ing sebab gething ing akibat 
Uwoh lan Uwite dadi pitakon jumedhule disek endi...
mung kanggone sing wus wikan uwoh uwit iku sawiji kedadian
mung rong rupo yoiku sebab lan akibat
dumadine dhemen sugih gething sregep lan gemih
utowo gething marang sebab dhemen klawan akibat
bab sugih sing ora ndadak ugo ora amergo warisan yo mergo usahane dewe
iku nalikane uwong ora wikan yen sebab akibat iku sawiji
kedadiane : males lan boros sing dadi cita cita
mburu sugih ngedohi sregep gemih
koyo dene kucing nguber buntute dewe
podo ugo gething lan ngemohi mlarat (miskin)
ananging dhemen lan mburu males klawan boros
"males iku roso ingkang mlarat dene sregep iku roso ingkang sugih"
doyan akibat ngemohi sebab amargo dikiro iku rong perkoro
-boros iku kurang iso ngramut kabutuhane rogo
-gemih iku iso ngramut kabutuhane rogo
dadi nalikane wus wikan yen sebab akibat iku sawiji
mulo wikan marang sawijining sebab akibat iku kaaran ucul soko kaluputan
ning kunu biso ucul soko mburu akibat klawan ngedohi sebab
koyo dene wong mangan ora mburu wareg
amargo weruh yen wareg iku kedadian nalikane mangan akeh
hiyo luputing panganggep dumadi lepas soko mburu akibat tanpo sebab

Mangkene :
luputing pangroso iku sirno nalikane wus weruh marang sangkane
awit nesu susah manglah muring iku kabeh asale soko kaluputan sing ora kinaweruhan sangkane.

Dadio mardiko 
Ora katut marang sing dirasakno
Ora ngetut marang sing digawe ngrasakno....