Showing posts with label Sinau. Show all posts
Showing posts with label Sinau. Show all posts

Padunungan ( dununge )

PADUNUNGAN

.Akeh sing isih ngarani roso pangroso iku dumunung ono ing ati
.sing ono ing saknjerone ati iku angen angen
.saknjerone angen angen iku cipto
.roso pangroso iku dumunung ing jantung
.susah bungah gething dhemen wedi wani
.iku sg gawe owah gingsire kahanan jantung
.Dene koyo angen angen sg petheng (bingung) iku mergo katumusan roso pangroso
.samono ugo gingsire cipto y mergo kacampuran pangroso
.dene utek iku pucuk.e budhi
.bongkote budhi kaaran budhi kawruh kang ono ing wang wung
.Dadi sing diarani loro ati kae, angen angen sg lagi petheng...kurang sorot sunaring budhi..
.koyo mangkel muring nesu iku uwohing susah, nganti anjalar ing angen angen..
.angen angen sg katumusan pangroso kyo mangkono iku arane rahso (rosoning karep)..
hiyo rahso kang isih kasar, ndadekake pethenge angen angen
.wekasan dumunung ing gung liwang liwung.
.dadi padunungane wong wong bongso neroko..



Pasinaon ( Moco )

PASINAON

.ono pangerten
.ono kapercayaan

Kabeh uwong sing ngudi kawruh...iku ono loro parane..
.siji : ing pangerten parane
.loro : ing kapercayaan parane

Pangerten iku oleh olehane ngerti....podo ae kro kaweruh (oleh olehane weruh)..
sing weruh lan sing ngerti iku dirine...ateges dirine iku wis sambung seksen sineksenan (pangrungu weruh sworo ; dadi sworo iku pangertene pangrungu..ateges sworo iku oleh olehane pangrungu ngerti/sambung.seksen.sineksenan)
Samongso ora mangkono ; kawruh sing diudi mau dumunung ing kapercayaan...
dene kapercayaan iku dudu pangerten dudu kawruh...nganti dirine biso sambung nyatakno..
nalikane wus sambung nyatakno...kapercayaan owah dadi pangerten/kawruh..
dadi kapercayaan iku tanpo kasunyatan tanpo kawruh

Dene pangerten iku ndunungi kasunyataan.
dadi kabeh kabeh iku kapercayaan arane yen tnpo dinyatakno..
kabeh kabeh iku anggep anggep yen ora biso nyatakno...
tegese nyatakno iku mbuktino...dene mbuktino iku biso nganggo coro sing maneko werno...
wong percoyo tnpo biso nyatakno/meruhi dewe ; luput
wong meruhi dewe tanpo percoyo ; bener.
dadi wong weruh iku ws mesti percoyo
tp wong percoyo ora mesti weruh...
dadi ono ;
kawruhe kapercayaan
ono kawruhe pangerten
.Kawruh kapercayaan iku kawruh mati/mandeg
.kawruh pangerten iku urip/berkembang
lha karo karone iku kaaran plajaran/pasinaon...
sinau : mlajari.
wong sinau iku pingin weruh/ngerti
tp tnpo meruhi/ngerteni/nemu nyatane iku arane oleh kapercayaan.
pepindhane pangerten iku koyo pangrungu weruh sworo
pepindhane kapercayaan iku koyo pandulu weruh sworo... 
sworo iku ono ...amargo pangrungu wus nyatakno onoe..
sworo iku ono amargo pandulu ora biso nyatakno mulo dadi kapercayaane pandulu.
kog dinyatakno poncodriyo ora biso...iku brrt dudu kawruhe poncodriyo..
angen2 ora biso nyatakno
cipto dalah budhi ugo ora biso nyatakno...
roso pangroso ugo ora biso dienggo nyatakno...yoiku sejatine KAPERCAYAAN 
(ing salawase ora bakal ono nyatane).


Tembung Boso Jowo

KAWERUH TEMBUNG BOSO JOWO

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SINAU BOSO JOWO

Sinau Tembung Boso Jowo Kuno
Kaaran boso kawi
Ateges wiwitan utowo kawitane boso
Awit ngoko madyo kromo iku
Boso jowo ing mongso kasusastran
Yoiku mongsoning jowo jawi

BAHASA INDONESIA : BAHASA JAWA

BUMI : Bumi, Bawono, Basundoro, Mandolo, Pratiwi, Pratolo
MATAHARI : Srengenge, Baskoro, Arko, Aruno, Prabangkoroo, Diwangkoro, Radite, Suryo
BULAN : Rembulan, Sasi, Wulan, Ratih, Kirana, Sangkoro, Bodro, Sasongko, Condro
BINTANG : Lintang, Sudomo, Trenggono, Sukro, Ganero, Karwikoyo, Kartiko
LANGIT : Angkoso, Rawisworo, Jumantoro, Antarikso, Lirang, Gegono, Boma, Dirgantoro
GUNUNG : Wukir, Ancolo, Parwoto, Aldoko, Dri, Argo, Giri, Maloyo
LAUT : Segoro, Jolodri, Ernowo, Jolonidhi, Samudro
HUTAN : Alas, Wono, Rimba, Taratab, Pringgo, Jenggolo
SEMESTA : Jagad, Rat, Wretiko, Lokika, Paramusito, Pramudito
ANGIN : Angin, Bayu, Bajro, Wayu, Wawono, Sadoko
API : Geni, Agni, Bromo, Pawoko, Anolo, Grakso, Dahono
AIR : Banyu, Jolo, Toyo, Woyo, Her, Sindu, Sundo, Udoko, Tirto
TANAH : Lemah, Kismo, Siti, Bantolo, Bumijo
UDARA : Udara, Awang awang, Ambara, Nawasanga, Tawang, Namu namu
BADAI : Lesus, Poncowora, Bajropati, Prahara, Sindhung bisoko, Maruto
MEGA : Imantoro, Nirodo, Kuwera, Sanggono, Wataragono
MENDUNG : Mendhung, Andanu, Rawan, Rumung, Danuro, Windakoro, Jolodoro, Jolodho
GUNTUR : Gelap, Grakso, Kupoko, Guntur, Bledheg
GURUH : Gludhug, Gurnito, Guruh, Gepoh, Gurno
PETIR : Kilat, Tathit, Laban, Procolito, Wagyuto, Wagyutmoko
HUJAN : Udan, Riris, Warso, Wawarso, Wresti, Jawah, Jaweh, Jawuh

Lor, Kulon, Wetan, Kidul
Eka, Dwi, Tri, Catur, Panca, Sad, Sapta, Hasta, Nawa, Dasa

MERAH : Abang, Rekto, Abrit, Dadu, Ambranang
HITAM : Ireng, Langking, Kresno, Cemeng
PUTIH : Puteh, Pingul, Pethak, Seto
KUNING : Kuneng, Kapuranto, Pita, Jenar
HIJAU : Ijo, Ijem, Wilis
BIRU : Biru, Nila, Maya
------------------------------------------------

CAHAYA : Cahyo, Lengkowo, Kaluwung, Tejo
DARAH : Getih, Marus, Ludiro, Rah, Rudhiro
TUBUH : Awak, Onggo, Tuhu, Linggo, Kawonggo, Sariro
HATI : Sota, Drongso, Cita, Nolo, Twas, Tyas
PERASAAN : Galih, Driyo, Cita, Praya, Ambek, Budhi
ATI : Kulung, Kukulung, Talatnyono, Lembono
MATA : Mripat, Soca, Locana, Tingal, Nayana, Netro
BUNGA : Kembang, Sekar, Puspito, Gito, Puspo, Kusumo
IKAN : Wiyanggo, Mina, Jita, Maswo, Iwak
BINATANG : Sato, Atogo, Satwa, Wregono, Mergu, Lubono
BURUNG : Manuk, Kukila, Peksi, Garuro, Saimbro, Kogo
TEMPAT : Enggon, Papan, Podo, Swono, Sono, Loka, Astono
RUMAH : Omah, Griyo, Yoso, Panti, Wismo
MATI : Sedho, Leno, Praloyo, Antoko, Lalis, Pejah
HIDUP : Urip, Gesang, Daru, Tubu, Atmo, Jiwito
ORANG : Wong, Jono, Janmo, Uwong
MUDA : Nom, Nem, Mudha, Taruno
TUA : Tuwo, Sepuh, Wredha
WANITA : Arum, Estri, Reni, Retno, Dyah, Duhito, Wanito, Wanudyo, Padni
LELAKI : Lanang, Priyo, Janoko, Jaler, Gono, Noro
PESANGGRAHAN : Panekungan, Pasemaden, Paheningan, Pahoman, Pasemadyan, Pamursitan, Pamelengan
KERATON : Kedhaton, Karatyan, Pura, Puri, Purono, Puroko
RAJA : Narendro, Narpo, Dipa, Sinuhun, Katong, Sri, Prabu, Pamoso, Rojo
RATU : Garwo Rojo, Narendro Garini, Nareswari, Notoreni, Duhito, Padmi Noto, Prameswari
MAHARAJA : Ratu


Jangkepe Wedaraning Rogo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI


JANGKEPE WEDARANING ROGO

Damarmoyo arane
arupo damar, mung moyo moyo padhange
iku kang madhangi mripating rogo
manggon ono ing sajeroing tyas
kang tuwuh soko kedhering lintang, damarjati ugo pramono
andadiake badan pitu arupo cahyo lapis pitu
kang mahanani tuwuhe piranti alusing rogo lelimo
yoiku
Otot alus, iku sing dadi kakuwatan
kang anyambung gandhenge piranti
ing antaraning jagad gede lan jagad cilik
Otot kurang alus, kaaran nadi
iku kang digawe noto piranti piranti sajeroing rogo
Dhuwuran utowo uteg, iku sawijing papane piranti
kanggo anggandheng gathuke kahanan njobo lan njero
iku hiyo salah sawijine sor sorane budhi
Kebuk utowo paru paru
sing kiwo dadi wadah lumebune udara soko njobo
sing tengen wadah palerenane udara kang diwetokno
Jiling, iku rupane piranti kang maligiake lan nglaras doyo
supoyo biso gathuk marang doyoning budhi
kaaran kekandhanging roso
gathukake sing soko njero lan soko ing njobo

Hiyo anane isen isen ing sajeroing tyas 
kang mahanani anane pirantine rogo
nalikane wus jangkep isen isenane
jangkepe isen isenan iku kaaran sajatine lanang wadon
weruho niro, ing njero tyasing manungso iku
ono rupo lanang lan wadon
sumurupono sajatine lanang wadon iku
ora bleger rupane awak wadag iki
amergo anane rupo bleger iki ora langgeng
tur ora tetep ora temen yo sok suloyo
tandane ono bleger rupo lanang
kabeh uwong hiyo ngarani lanang
nanging nyatane ora saktemene lanang
jebule wandu
ono bleger rupo wadon, mung nyatane ora wadon temenan
jebule wadat
mung keh kehane uwong ora weruh marang
sangkane ono wandu klawan wadat
dikiro iku polah sing disejo utowo gawe gawe
nyatane iku mung kahanan njero sing suloyo
marang kedadeane kahanan njobo
dene bisane dadi bleger rupo lanang wadon hiyo 
nalikane isih ono ing sajeroing pangrantunan
ateges setitah kang arep dumadi
Kaaran pratiwi
hiyo iku kang dadiake sakabehing pirantine rogo
awit sing alus alus nganti sing kasar kasar
sing kedadean soko kumpuling telung doyo
kang wus dadi pambunteling pramono
dene pratiwi iku gampang dinulu
tur minongko wadah, hiyo wengkuning kahanan
kang ono ing sajeroing tyas
mulane banjur kaaran wadhag
awit ginjel, jantung, pusuh, ati, kebuk, usus lan wadhuk
iku sarupane wadag kang ono ing njero
dene balung, sum sum, daging, otot, getih, kulit lan wulu
iku sarupane wadag kang ono ing njobo

Samangsane kabeh adon adon pirantining rogo
iku wus jangkep wus pepak 
hiyo iku mangsane temurun
katarik dening doyoe pramonojati
amargo wus soyo kasare
kaserot amargo wus timbang kahanane
linggar soko pangrantunan
tumedhak ing arcopodo kene iki
hiyo iku setitah ingkang tumitah
salin kahanan rupo dumadi.


Wewatekaning Jagad

WEWENGKONING JAGAD

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Jagat iku anduweni watek langgeng..langgeng iku panggah salawase.
ora kok bayi iku bakal panggah bayi bae..utawa jaman iki ora bakal salin.

Langgeng iku tetepe waton lelakoning jagat, panggah ing watek, dudu panggah ing kahanan.
Sawijining barang kang meneng iku, mesti panggah meneng.leren (ora obah) salawase, yen ora ono doyo kang ngobahake..barang kang wis obah, hiya bakal terus obah manut enere ing barang mau..
yen ora ono doyo kang nampeg utawa mapag.

Lakune bumi mbulan lan lintang.lintang, kang salawase panggah obah manut enere..watu bunder kang diglundungake iku mesti ora mandeg.mandeg lan panggah ing enere, upomo sasuwene ngglundhung ora katampeg udara utawa ora goser karo lemah..wong yen arep nyoloti palangan dhuwur, kudu nganggo ancang.ancang lumayu soko adohan, supoyo awake obaho, lan obahe iku kang ngatutake awake nglangkahi palangan mau..upomo tanpo ancang.ancang, jangkahe mesti ora tekan..watone jagat prakoro ancang.ancang iku dadi tumindak ing ngendi.endiyo gon..wong arep anggawe omah kudu sediyo balungan lan bakal liyane..wong duwe pangarah, kudu sediyo opo kang dadi tetukone kang diarah..wong arep rembukan perlu, kudu anggladhi kang arep diucapake lan anjagani kepiye bakal jawabing pitakon..guru kang arep mulang ; kudu wus paham ing bab kang arep diwulangake..wong nganggit layang sadurunge miwiti nulis kudu wus sumurup marang opo kang bakal dianggit dadi isining layang..wong arep pinter, kang baku kudu san

Niteni ateges : ngaweruhi lan angelingi apa kang dideleng, dirungu, sakteruse,...
Ringkese : kudu bener olehe ngempakake poncodriyo, digiligake dadi siji, dienerake ing sawiji maksud kang diarah, kang mangkono mau kudu kanthi betah lan karep..
upama bisa mangkono pangarahe, pangarep.arepe mesti enggal katekan.

Wong kang guneman kepengin sugih, ora klakon sugih ; menawa bau.sukune ora digawe nyambutgawe, pandhulune, pangrungune..... ora mratekake marang sing marakake ing kasugihan,......

Awak, pamikir, pandeleng, pangrungu, pangroso, lan puji kabeh bebarengan diempakake ngarah ing barang siji..nanging yen pangarahe iku disambi sambarang ura.ura, mesti dadi tikel lawase..bocah sekolah yen arep enggal pinter, kudu sregep moco, ngapalake, ngrungokake katerangane gurune, ngeling.eling lan anyatheti..ora kog moco karo nabuhi bangku..


Oleh - Olehaning Dhewe

DEWE

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

ugo ono kang bungah lan marem sebab jajah sesurupane,
soko layang warna.warna anggitane pujangga linuwih
utawa soko serat warna.warna anggitane para begawan resi.

Mungguh sayektine kang patut digawe gocekan (ora mbleset) 
iku mung pitutur kang tinemu ing batine dewe.

Pitutur soko njobo (lair) mung dadi sarana thok.thok.
ateges : dadi lantaran bisane niteni karo ngrasakake, gandheng kerep ngleremake poncodriyo.
dadi yen ora kerep nyudo tumangkaring rahsa kasar (hawa napsu) 
lan ngrasakake nganti weruh marang rasane..
iku akeh.akehe tanpo gawe : sebab mung dumunung ing angen.angen.
ateges : mung lagi biso ngarani bener lan becik, dhemen lan ngalem.
dudu surasaning tembung, kang ora bisa meruhi yen 
ora sregep ngenengake roso kasar (adon.adon kasar)

Bola.bali kang manfaati iku mung OLEH.OLEHANE DHEWE.
rejeki kang olehe soko nyambutgawe krekelan,
iku kang kroso penak lan kang manfaati marang awake iku mung soko kringete dhewe.
bisane manungso thukul budhine,
(oleh piwulang kang metu soko batine dhewe, kang agawe kemaremane ati kang temenan)
iku mung nganggo MENENG adon.adone kang kasar.
dene dalaning meneng iku :
ono kang sebab disejo, ono kang sebab kapekso,
ono kang jalaran soko kapinujon.


Wangun Gilig

BUNDERAN

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SINAU BUWENGAN

Purwoning ono kang aran samadhi
nalikane deweke kasemsem marang kang adhi
adhi luwih werdine ora gampang kinaweruhan
ambiyak warono ing palenggahan
amrih nunggal laras ing puncaking samadhi
dadi lawas yen wus gilig doyo uripe
ora biso suwe yen kurang murni jiwoe.

Wangun bunder utowo gilig, iku wangun sing kuwat dewe
pathokane wangun iku bunder utowo buweng
wangun bunder iku ora biso diarani tipis lan kandhel yen disawango soko pinggire
menowo ditarik garis sing nerjang titik pusere
mesti mung tinemu kandhele kang ora kaungkulan karo kandhel sing diukur soko titik liyane.

Mulo bunder iku sawijing watek kang perlu kang biso nekakake sambarang sedyone
uwit iku gilig, mulo anane angin soko sisi endi bae ora marai ambruk, amargo kandhele mubeng
pring iku y gilig, kayune y tipis amargo njerone bolong, mung ora kalah rosane karo kayu liyo sing podo gedhene, mung yen sigar, ilang kakuwatane
mangkono ugo bebalungane sato, njerone gombong mung gilig, kuwat banget
banyu netes ning godhong tales kawangun bunder amargo ora ono doyo sing anarik banyu mau
menowo netes ning kayu, ora gilig nanging ngrembes kaserot dening kayu
lengo iku kumambang ing dhuwur, menowo diwor karo banyu, amargo kapepet doyoning banyu klawan howo, mung yen ono ing njerone alkohol sing podo antepe, bnjur kawangun bunder koyo kuninge endog ning tengah tengah putihe..
samono ugo bawono, mbulan, srengenge, lan kabeh lintang hiyo kawangun bunder gilig, lumakune lintang lintang hiyo manut kalangan bunder.

Wangun bunder iku katone cilik, nanging jembare ngungkuli wangun persegi
sethithik nanging yo akeh isine, ringkes nanging kuwat
dadi menowo angen angen iku digiligno dadi siji, ora akeh simpange, amesti kuwat panarike marang kang sinedyo
doyo akeh sing biso golong dadi siji, amesti kuwat empane, yoiku karepe ono karukunan
mulo yen duwe sedyo opo bae, iku ra perlu mikir liyo akeh akeh, nanging sakehing poncodriyo rekodoyonen giligno dadi siji
yoiku sing biso ngenggalake dadine opo sing dikarepno.

Mulane wong jowo iku nalikane duwe karep kang gedhe amung ;
Meneng : sidhakep saluku tunggal
ning kunu pandulu pangrungu kabeh poncodriyo angen angen pangroso lan kabeh doyo uripe diempakno bebarengan ing sawijining kang disedyo
mulane banjur enggal oleh sasmito hiyo oleh kang dikarepake.