Showing posts with label Jagad Bawono. Show all posts
Showing posts with label Jagad Bawono. Show all posts

Timbanganing Jagad

TETIMBANGANING JAGAD

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Sarupaning kahanan iku duwe timbangan.
gedhe duwe timbangan cilik..
akeh timbangane satithik..
olo tetimbange becik..
timbangan iku mesti ono ing tengah.tengahe..
ya iku sing perlu dititiprikso.
Kahanan loro kang tetimbangan iku ora ono wates ing tetepe..tengah.tengahe mau ngolah.ngalih manut jaman..manut papan..yaiku manut karepe wong akeh.

Upamane mangkene :
Dek jaman biyen duwe duwit sewu rupiya iku wus aran sugih nanging jaman saiki ora..duwe duwit puluan ewu iku wus sugih tumraping wong kere, nanging tumrape sing sugih ora.
dadi ngarani sugih miskin..bodoh pinter iku manut jamane lan ditimbang karo sopo.
timbangan iku mesti duwe kosokbali..
timbangan iku ora duwe pungkasan nanging kosokbali duwe pungkasan.

Wetan iku timbangane kulon, nanging wong lumaku ngetan, ing bumi kene bisa muncul ing kulon, sebab bumi iki bunder..wetan.kulon iku ora duwe pungkasan, amargo sawijining pulo keno dadi wetan, ya biso dadi ono ing kulon, yen katimbang pulo liyane..
lor iku timbang karo kidul, lan uga kosokbaline, sebab ono jeduge ing pucuk ancere bumi..ora ono papan ing bumi kang ono sak.lore pucuk elor..mentung iku kosokbaline dipentung..yen wong dipenthungi bae, pungkasane ora dadi menthung..seje karo wong lumaku mangulon dadi bali mangetan.

Wutuhing jagat iki soko timbangan, yen sawijine kahanan ilang timbangane:
Ya banjur ilang babarpisan..yen wong sadeso podo racak olehe duwe duwit ,
mesti ora ono aran sugih lan miskin.
yen doyoing bumi sing narik mbulan ugo lintang liyane ora timbang, amesti mbulan katut marang salah sijine sing narik, dadine ora ono mbulan.
mulane urip ojo mung nyawang kahanan siji bae, kudu biso nyawang timbangane ugo...
wong ora weruh kepenak, yen ora weruh kangelan.
sawijining wong diseleh ing pulo sepi, disangoni duwit sewu.yuto, ing kono deweke ora biso ngaku sugih, sebab ora duwe timbangan wong liyo.

Macan iku memangan sato liyane ing alas..yen alase dibabad, sato pepangane macan dadi entek, senajan macane ora dikapak.kapakake, yo banjur melu entek, sebab tetimbangane sing mangan karo sing dipangan wis owah..ono tanduran katekan ama walang..walang maune mung sethithik, amargo oleh pakan akeh, banjur tumangkar akeh..walang duwe satru yoiku manuk, yen walange mundak, manuk yo nimbangi mundak, amargo manuk siji mangan walang akeh, suwe.suwe walange entek, manuke y melu entek, ora dadi mundak akeh, sebab pakane ilang.

Tegese :

Saben ono gelaring urip ditumpes, mesthi ngatutake tumpesing timbangane

Mulo lakune donya iki ubeng.ubengan manut kalangan bunder..
upomo macan ditumpes, celenge ora kalong, dadine kakeyan, lan yen kurang pangan ing alas, banjur moro ngrusak tanduran, rusaking tanduran, ngilangake pangane wong, yen wong ora numpes ama celeng, bakal ora ngalap asiling tanduran..dadi ilange macan mesti njaluk ilange timbangan kahanan liyane.

Ono wong waras..klebon bakteri, bakteri iku tumangkar mangan getih, agawe laraning awak, nanging getih banjur nimbangi ngetokake zat sing biso nawar racune bakteri...yen akehe wis timbang, awak lagi biso waras..yen durung biso nimbangi, awak tansah lara bae..wong nyambutgawe rekoso, timbange kudu mangan sing akeh..yen mangane akeh nanging rekasane awak kurang, y banjur ora timbang ing awak..utowo nyambutgawe rekosi nanging sethithik mangane iku ora timbang, banjur tenaganing awak kurang..

Mulane kudu biso ngilo lan njogo timbangane sakehing kahanan.


Watoning Jagad

WEWATONING JAGAD

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

[ Watoning jagat iku: Timbang ]

Dadi yen ono goncating timbangan, mesthi njaluk bali nganti podho,
kang nyulayakake timbangan iku dipekso bali, utawa diwales.
Mulane donya iku wales-winales.bolak-balik..
Bola.bali iku: tampel-tinampel, utawa mubeng temu gelang..

Bumi iki ya mubeng ing indhane, marakake rino gantenan karo wengi..
bumi iki ya ngiteri srengenge, nganakake mongso kang podho ing saben taun..
sorot padhang kang tumanduk ing sarupane barang iku ditampel bali dening barange,
sorote srengenge soko kiwo yen katampan ing kaca, balik tampel manengen,
sorote tibo ing papan, ing kunu katon gambare srengenge..

Sanyatane: sorot padhang iku ditampel ing barang, yen enggoke sorot iku tumanduk ing mripat, mripat weruh gambare barang kang nampel sorot..nanging ing wayah bengi ora ono sorot, ora ono padhang kang katampel, mulane ora ono barang katon mripat ing pepetheng..
swara natab ing tembok hiya katampel bali..
banyu segoro nguwab dadi mego mendhung, tibo dadi udan, mili bali menyang segoro

Grenjeling ati iku
getering kahanan kang alus, lakune nuju atine wong kang dianggit, geter mau natab, atine wong kang dituju dadi duwe pangroso (pangiro),
geter iku katampel bali.
yen wong duwe ati gething marang liyan, sanajan ora kongsi kawetu, sing digethingi hiya kroso atine, lan uga ganti gething, sanajan pasango rupo manis,
trkaedang deweke iku ora weruh sababe kang cetho enggone duwe roso gething..
yen wong duwe ati dhemen tresno marang kancane,
sanajano rembug.omonge bral-brol, kancane mau ya dhemen ing deweke.
yen barang kang kasimpen ing jero ati mekso manut waton wales-winales, kepiye maneh swara kang nganti kaprungon..yen ora tampo balen lan wales..
wong canthula ya dicanthulani uwong..
wong tetulung ya banjur oleh pitulung..wong utang ya kudu nyaur, apa maneh wong utang iku ing ngarep mesthi kanthi janji arep nyaur..wong nglarani ing sapadha.padha ya bakal dilarani..
wong agawe pepati ya musthi bakal nemu pati.

Awit prakara kang cilik.cilik mesti oleh piwales..
misale: wong tuku mestii mbayar..wong takon diwangsuli..wong angguyokake ya diguyu.. lan sapanunggalane. dene wewales kang rupo pati, iku prakara gedhe (barang gedhe iku sing lumrah ora rikat (banter) lakune), ora mesti teko saknaliko iku, nanging kok wurung? iku ora.